Strona GłównaZłote monetyAmerykańskie złote monety 2,5 dolara (2,5 USD) Liberty 1796 – 1929 United States of America

Amerykańskie złote monety Quarter Eagles, czyli monety o nominale 2.50 dolara, są od dawna bardzo popularne wśród numizmatyków i kolekcjonerów. Pomimo, iż okazy tego nominału są bardzo trudno dostępne, ich pozyskanie nie jest niemożliwe, ale bywa dość trudne. Z wyjątkiem kilku największych i najtrudniej dostępnych rarytasów, skompletowanie pełnej serii ćwierć dolarówek emitowanych począwszy od 1796 roku do 1929 roku jest wyzwaniem, z którym powinien poradzić sobie prawie każdy doświadczony kolekcjoner.

moneta-zlota-2_5-dolara-Liberty-1908-1929-United-States-of-America

Złota moneta 2,5 dolara (2,5 USD) Liberty 1908 – 1929 United States of America

Pierwszy wzór złotej ćwierć dolarówki, zaprojektowany w 1796 r., inaczej zwany Capped Bust lub Turban Head, nie posiadał gwiazdek na awersie monety. Wybitych zostało jedynie 963 sztuki tego nominału, a ich produkcje wstrzymano w momencie, gdy któryś z pracowników Mennicy zdecydował o dodaniu motywu gwiazdek do tej monety, wówczas rozpoczęto pracę nad nową wersją monety ćwierćdolarowej z gwiazdkami. Ta nowa wersja, z różną kombinacją ułożenia gwiezdnych elementów, była produkowana w okresie od 1796 do 1807 r.

moneta-zlota-2_5-dolara-Liberty-1796-United-States-of-America-bez-gwiazdek

Złota moneta 2,5 dolara (2,5 USD) Liberty 1796 United States of America – pierwsza emisja – bez gwiazdek na awersie

Wielkość emisji złotych ćwierć dolarówek w 1796 roku była jednak bardzo mała. Oprócz 963 egzemplarzy wyprodukowanych w 1796 r. bez gwiazdek, w tym samym roku pojawiło się jeszcze 432 monet z motywem gwiazd. Ponadto wybito:

  • w 1797 r. -427 szt.
  • 1798 r. – 1,095 szt.
  • 1801/2 r. – 3,035 szt.
  • 1804 r. – 3,327 szt.
  • 1805 r. – 1,781 szt.
  • 1806 r. – 1,136 szt. z 8 gwiazdkami po lewej stronie monety i 5 gwiazdkami po prawej
  • 1806 r. – 480 sztuk z 7 gwiazdkami po lewej i 6 gwiazdkami po prawej
  • 1807 r. – 6,812 szt.

Wielkość emisji tych monet nie jest jednak dokładnie znana, gdyż pewne matryce mogły być zachowane w celu użycia w późniejszych latach. Liczbę 1,781 egzemplarzy wyemitowanych w 1805 r. należy traktować z przybliżeniem.

Złote ćwierć dolarówki z okresu od 1796 do 1807 najczęściej posiadają stan zachowania: od Extremely Fine do AU. Wielką rzadkością są monety nieobiegowe. Z powodu wysokiego nominału tych monet (w tamtych czasach średnia tygodniowa pensja wynosiła 2,5 USD), nie często zmieniały właściciela, dzięki temu zachowało się dużo egzemplarzy w bardzo dobrym stanie zachowania.

Złota 2,5 dolarówka [2,5 USD] bez gwiazdek rocznik 1796:

moneta-zlota-2_5-dolara-Liberty-1796-United-States-of-America-bez-gwiazdek

Złota moneta 2,5 dolara (2,5 USD) Liberty 1796 United States of America – pierwsza emisja – bez gwiazdek na awersie

Dane techniczne złotej 2,5-dolarówki emitowanej w roku 1796 bez gwiazdek:

  • Próba złota: .916
  • Masa: 4,37g
  • Zawartość czystego złota w monecie: 0,1287oz
  • Średnica: 20,0mm

Pierwsze złote ćwierć dolarówki w 1796 roku produkowano bez gwiazdek, co było odejściem od obowiązujących standardów stosowanych przy produkcji innych monet amerykańskich w tamtym okresie (wszystkie złote monety do 1933 r., z wyjątkiem Gold Dollars Typ 2 i Typ 3 oraz wszystkie złote nominały 3-dolarówki posiadały gwiazdki). Czy było to kwestią oszczędności czasu, przeoczeniem, czy też po prostu zwykłym lenistwem? Tego nigdy się nie dowiemy, jednak w późniejszym czasie tego roku wyprodukowano nowe ćwierć dolarówki, tym razem posiadające już trzynaście gwiazdek na awersie monety. Złote 2,5-dolarówki z 1796 roku bez gwiazdek są bardzo trudno dostępne w jakimkolwiek stanie zachowania? Częściowo ze względu na małą wielkość emisji, a częściowo ze względu na duży popyt ze strony kolekcjonerów całych serii. Wiele z tych monet zostało także zniszczonych w późniejszych latach, kiedy wartość kruszcu bulionowego przekraczała wartość nominalną monet.

Złota 2,5 dolarówka [2,5 USD] z rocznika 1796 – 1807:

moneta-zlota-2_5-dolara-Liberty-1796-1807-United-States-of-America-z-gwiazdkami

Złota moneta 2,5 dolara (2,5 USD) Liberty 1796-1807 United States of America – poprawiona emisja – z gwiazdkami na awersie

Dane techniczne złotych 2,5-dolarówek emitowanych w latach 1796 – 1807:

  • Próba złota: .916
  • Masa: 4,37g
  • Zawartość czystego złota w monecie: 0,1287oz
  • Średnica: 20,0mm

Kiedy w 1796 r. wyprodukowano niewielką ilość złotych ćwierć dolarówek bez gwiazdek na awersie, powstały nowe matryce posiadające już trzynaście gwiazdek reprezentujących amerykańskie kolonie. Bicie z takim wzorem kontynuowano do 1807 r., kiedy wprowadzono nowy design nazywany Capped Bust, tym razem zaprojektowany przez Johna Reicha. Produkcja złotych ćwierć dolarówek w tamtym okresie była jednak powodem niezadowolenia wśród depozytariuszy, którzy żądali, aby monety te były bite w specyficznych nominałach. Ich żądania były jednak sprzeczne i nielogiczne: preferowano produkcję złotych 5-dolarówek, podczas gdy w pewnych okresach pojawiały się monety o nominale 10 USD (np. w 1799 r.). Spośród nominałów 2,5-dolarowych, 5-dolarowych i 10-dolarowych, złote ćwierć dolarówki były konsekwentnie najmniej pożądane przez depozytariuszy. W latach 1799, 1800, 1801 oraz 1803 produkcja złotych ćwierć dolarówek w ogóle się nie odbywała. W pozostałych okresach była tak mała, że współcześnie krążki te stały się prawdziwymi, niezwykle rzadkimi rarytasami kolekcjonerskimi. Tylko w 1807 r. wyprodukowano zaledwie 6,812 sztuk. Jak można się zatem spodziewać, takie okazy o bardzo dobrym stanie zachowania bywają rzadko spotykane, ale i należą do jednych z najcenniejszych i najbardziej pożądanych amerykańskich złotych monet.

Ostatnia złota 2.5-dolarówka typu Large Cap

W 1808 r. design złotych 2.5-dolarówek został zmieniony na tzw. Large Cap. Złota ćwierć dolarówka z 1808 roku, której wielkość emisji prawdopodobnie wyniosła ponad 2 710 sztuk, jest jedynym rocznikiem reprezentującym taki design i jednocześnie bywa bardzo pożądana przez kolekcjonerów. Te egzemplarze są bardzo kosztowne i rozchwytywane, zwłaszcza gdy pojawiają się na aukcjach.

Złota ćwierć dolarówka typu Large Cap Quarter Eagle to rzadki reprezentant serii monet 2,5 USD charakteryzującej się małym nakładem emisji monet tej serii. Dyrektor Mennicy Robert Patterson podjął decyzję o zmianie designu ówczesnych amerykańskich monet. W przypadku złotej ćwierć dolarówki zmiana ta polegała na odwróceniu głowy postaci Liberty w lewą stronę oraz usunięciu napisu LIBERTY ze szczytu monety i umieszczeniu go na dolnej części nakrycia głowy, natomiast dotychczasowy turban na głowie Liberty zamieniono na luźną czapkę (z angielskiego: cap). Na rewersie znajdował się klasyczny wizerunek orła, obecny również na wcześniejszych nominałach złotych monet z lat od 1807 do 1907 o nominałach 2.5 USD, 5 USD oraz 10 USD.

Z pewnych, nie do końca znanych przyczyn, złota ćwierć dolarówka z 1808r. Large Cap była wyemitowana w bardzo małej ilości i wzór monety nie został zachowany pomimo tego, że cały czas występował duży popyt na złote ćwierć dolarówki. Monety o tym wyglądzie mogły być produkowane aż do 1821 r., jednak tak się nie stało. Dlatego też rocznik ten jest jednym z najrzadszych i najbardziej pożądanych wśród amerykańskich monet.

moneta-zlota-2_5-dolara-Liberty-1808-United-States-of-America

Złota moneta 2,5 dolara (2,5 USD) Liberty 1808 United States of America

W latach 1808 – 1821 zaprzestano emisji złotych ćwierć dolarówek. Produkcję wznowiono dopiero po 1821 r. i kontynuowano do 1834 r. Wielkość emisji wyniosła wtedy średnio 3 000 – 4 000 sztuk rocznie. W 1826 r. zarejestrowano 760 wyprodukowanych monet, a w 1821 r. 6 448 sztuk.

Dane techniczne złotych 2,5-dolarówek emitowanych w latach 1821 – 1827:

  • Próba złota: .916
  • Masa: 4,37g
  • Zawartość czystego złota w monecie: 0,1287oz
  • Średnica: 18,5mm

Dane techniczne złotych 2,5-dolarówek emitowanych w latach 1829 – 1834:

  • Próba złota: .916
  • Masa: 4,37g
  • Zawartość czystego złota w monecie: 0,1287oz
  • Średnica: 18,2mm

W nowo emitowanych złotych ćwierć dolarówkach, głowa postaci Miss Liberty jest tej samej wielkości, co w poprzedniej wersji z 1808 r., ale usunięta została znaczna część popiersia, w efekcie czego pozostała sama głowa oraz bardziej widoczne gwiazdki przedstawione w otoku. Również na rewersie monety wizerunek orła został zmieniony, lecz w bardzo nieznacznym stopniu. Monety te charakteryzujące się większą średnicą, znane jako Capped Bust, niewiele różnią się od tych o mniejszej średnicy emitowanych w latach od 1829 do 1834 r. Tym co wyróżnia nową wersję monet emitowanych po 1829 roku to nowy sposób bicia, tzw. closed collar (monety są wyraźniejsze z bardziej widoczną obwódką przypominająca kołnierz).

Roczniki wyemitowane z tym samym designem nazywane jako Small Cap lub Capped Bust to: 1821, 1824/1 (jeden rocznik nałożony na drugi), 1825, 1826, 1827, 1828, 1829, 1830, 1831, 1832, 1833, 1834. Typowym dla tamtego okresu było emitowanie monet na podstawie zaistniałego popytu na poszczególne nominały. W przypadku złotych ćwierć dolarówek popyt ten był mały, zatem wielkość emisji również była ograniczona. W 1826 r. wyprodukowano zaledwie 760 sztuk, a duża ich ilość pojawiła się w 1825 r. – 4 434 monet. Najrzadszym rocznikiem jest jednak rocznik 1934, którego emisja wyniosła 4 000 monet, ale do dziś przetrwało zaledwie kilkadziesiąt egzemplarzy. Do 1834 r. bowiem rynkowa cena złota znacznie wzrosła i większość amerykańskich monet została przetopiona na złoto bulionowe, bądź wyeksportowana z kraju. Prawdopodobnie tylko kilkaset złotych ćwierć dolarówek z 1834 roku (z mottem E PLURIBUS UNUM na rewersie oraz późniejsza wersja bez motta) trafiło do obiegu i również ta szacunkowa liczba 4 000 sztuk może być zawyżona.

moneta-zlota-2_5-dolara-Liberty-1821-1834-United-States-of-America

Złota moneta 2,5 dolara (2,5 USD) Liberty emitowana w okresie 1821-1834 United States of America

W odpowiedzi na niekontrolowaną sytuację przetapiania i eksportowania monet w Stanach Zjednoczonych, Kongres przeforsował ustawę z 24 czerwca 1834 r., który obniżał zatwierdzoną wagę Amerykańskich złotych monet. Od 1 sierpnia 1834 r. produkowano już egzemplarze o mniejszej masie, które mogły utrzymać się w obiegu przez dłuższy okres czasu. W celu odróżnienia starszej wersji od nowszych monet, ich design został nieco zmieniony. Przede wszystkim zniknęło motto E PLURIBUS UNUM z rewersu monety. Najpoczytniejsza ówczesna prasa finansowa – Niles Register (odpowiednik dzisiejszego The Wall Street Journal) podawała, że złote monety wyemitowane przed sierpniem 1834 r., jako egzemplarze nazywane stary tenor, były sprzedawane powyżej wartości nominalnej, podczas gdy nowsze wersje sprzedawano już według parytetu. W 1830 r. oraz podczas Wojny Secesyjnej w Stanach Zjednoczonych, handlarze i banki uzyskały wysokie zyski na procederze kupna i sprzedaży złotych oraz srebrnych monet.

Złota moneta 2,5 dolara typu Classic Head 1834-1839

Emitowane złote ćwierć dolarówki po 1 sierpnia 1834 r. nie posiadały już motta E PLURIBUS UNUM na rewersie monety, co wyróżniało je od wcześniejszych egzemplarzy. Natomiast posiadały inne cechy szczególne. Złote 2,5-dolarówki emitowane po 1834 roku znane są jako Classic Head, produkowane były do 1839 r. Najtrudniej dostępna 2,5-dolarówka typu Classic Head to rocznik 1838 – C, której nakład wyniósł 7 880 sztuk. Jest to zatem rzadki typ, zwłaszcza w porównaniu do 2,5-dolarówki z 1836 roku, których Mennica w Philadelphii wyprodukowała w ilości aż 547 986 egzemplarzy.

moneta-zlota-2_5-dolarowka-Liberty-1834-1839-United-States-of-America

Złota 2,5-dolarówka (2,5 USD) Liberty emitowana w okresie 1834-1839 United States of America

Dane techniczne złotych 2,5-dolarówek emitowanych w latach 1834 – 1839:

  • Próba złota: .899
  • Masa: 4,18g
  • Zawartość czystego złota w monecie: 0,1208oz
  • Średnica: 18,2mm

Złota 2,5-dolarówka typu Liberty Head 1839-1907

moneta-zlota-2_5-dolara-Liberty-1839-1907-United-States-of-America

Złota 2,5-dolarówka (2,5 USD) Liberty emitowana w okresie 1839-1907 United States of America

Złota 2,5-dolarówka typu Liberty Head (inaczej też zwana Korona – z ang. Coronet) emitowana była począwszy od 1840 do 1907 r. Jest to najdłuższy okres emisji bez większych zmian spośród wszystkich amerykańskich monet. Różnica polega głównie na zmianie dat poszczególnych roczników. Największą rzadkością są monety z następujących roczników:

  • 1841 (produkowane prawdopodobnie tylko w wersji Proof)
  • 1863 (również wersje Proof, których wyemitowano tylko 30 sztuk)
  • 1854 – S (wybito 246 zwykłych monet obiegowych)
  • 1875 (również bardzo mała wielkość emisji)

Dane techniczne złotych 2,5-dolarówek emitowanych w latach 1839-1907:

  • Próba złota: .900
  • Masa: 4,18g
  • Zawartość czystego złota w monecie: 0,1209oz
  • Średnica: 18,00 mm

Najbardziej niezwykła ćwierć dolarówką jest moneta z rocznika 1848 CAL. Ten typ został wybity w ilości 1389 egzemplarzy, a złoto do produkcji sprowadzone zostało z Californi do Mennicy w Philadelphii, w efekcie kalifornijskiej gorączki złota. Jest to pierwsza pamiątkowa/kolekcjonerska moneta Stanów Zjednoczonych. Do dziś przetrwało zaledwie około 200 – 300 sztuk.

moneta-zlota-2_5-dolarowka-Liberty-1848CAL-United-States-of-America

Złota 2,5-dolarówka (2,5 USD) Liberty 1848 CAL United States of America – unikatowa i poszukiwana przez kolekcjonerów

Złota 2,5-dolarówka typu Indian 1908 – 1929

W 1908 r. motyw złotej ćwierć dolarówki został zastąpiony przez portret Amerykańskiego Indianina, który jest uznawany za pierwszego rodzimego mieszkańca Ameryki. Na wcześniejszych monetach np.: amerykańskich centówkach, postać Indianina była wystylizowana i nie przedstawiała prawdziwego obrazu indiańskiego mieszkańca. W rzeczywistości Indian cent (emitowany w latach od 1859 do 1909) obrazował kobietę w wojennym pióropuszu, co było sprzeczne z etnologią. Twórca nowego designu złotych ćwierć dolarówek oraz 5-dolarówek to bostoński rzeźbiarz Bela Lyon Pratt, który kontynuował dzieło swojego zmarłego mistrza Augustusa Saint-Gaudensa.

Nowy wizerunek Indianina wykorzystany na złotych 2,5-dolarówkach oraz 5-dolarówkach uznano za nowatorski pomysł wśród dotychczasowych monet amerykańskich, ponieważ był odciśnięty wgłąb powierzchni krążka. Ten sposób wybicia stosowano w starożytnych czasach, ale nigdy wcześniej w przypadku obiegowych monet amerykańskich. Złota 2,5-dolarówka oraz 5-dolarówka, bite przez Mennice w Philadelphii, Denver i San Francisco (5-dolarówkę bito również w Nowym Orleanie). Monety produkowane w Philadelphii nie miały żadnych oznaczeń menniczych. Natomiast złote 2,5-dolarówki produkowane w mennicy Denver posiadały oznaczenie D na rewersie po skrajnej lewej stronie orła, a złote 2,5-dolarówki produkowane w mennicy San Francisco posiadały oznaczenie literą S na rewersie po skrajnej lewej stronie orła.

moneta-zlota-2_5-dolarowka-Liberty-1908-1929-United-States-of-America

Złota 2,5-dolarówka (2,5 USD) Liberty emitowana w okresie 1908-1929 United States of America

Dane techniczne złotych 2,5-dolarówek emitowanych w latach 1908-1929:

  • Próba złota: .900
  • Masa: 4,18g
  • Zawartość czystego złota w monecie: 0,1209oz
  • Średnica: 18,00 mm

Złote 2,5-dolarówki typu Indian były emitowane od 1908 do 1929 r., wśród których pojawiło się 15 różnych odmian. Najrzadsze to 1911 – D z ilością 55 680 wyemitowanych sztuk. Nieobiegowe Indian Quarter Eagles są trudne do zdobycia, a dotyczy to głównie monet z najwcześniejszych roczników.

Treść powyższej analizy jest tylko i wyłącznie wyrazem osobistych poglądów jej autora i nie stanowi rekomendacji w rozumieniu przepisów Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 r. w sprawie informacji stanowiących rekomendacje dotyczące instrumentów finansowych, lub ich emitentów (Dz. U. z 2005 r. Nr 206, poz. 1715).

Piotr Kowalski

Tel: +48 71 300 13 80
Fax: +48 71 300 13 80
e-mail: office(m@łpa)goldco.pl zamiast (m@łpa) wpisz @
e-mail Piotr Kowalski: piotr.kowalski(m@łpa)goldco.pl zamiast (m@łpa) wpisz @
Goldco S.A.: ul. Rynek 7, 50-106 Wrocław
Goldco S.A. Biuro Obsługi Klienta: ul. Tarnogajska 11, 50-512 Wrocław

Tags: , , ,

Zostaw Odpowiedź